Fundacja W Związku Z Rakiem, ul. Nabycińska 19/306, 53-677 Wrocław, NIP: 897-18-07-063

Otyłość u dzieci wpływa na rozwój raka

Otyłość u dzieci wpływa na rozwój raka

Otyłość u dzieci wpływa na rozwój raka 

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zalicza otyłość do głównych czynników zachorowania na raka. W przypadku profilaktyki nowotworowej częściej skupiamy się na zmniejszeniu otyłości u dorosłych. Jednak ta w olbrzymim stopniu dotyczy również dzieci. 

Zła dieta i niewystarczająca aktywność fizyczna sprawiają, że nasze dzieci coraz częściej mają problem z prawidłową masą ciała. Badania (PITNUTS 2016) pokazują niepokojący zasięg tego problemu: w Polsce już 10 procent 2-3 latków ma problem z nadwagą lub otyłością, aż 30 procent dzieci w wieku wczesnoszkolnym, oraz 22 procent nastolatków do 15 r.ż. Co gorsza, tempo wzrostu otyłości wśród dzieci w Polsce należy do najszybszych w Europie. 

Otyłość u dzieci, to nie jedynie problem z ich kondycja fizyczną czy gorszą komunikacja z rówieśnikami. Udowodniono, że otyłe dzieci mają tendencję do pozostania otyłymi dorosłym, a Ci mają podwyższone ryzyko rozwoju raka. Dlatego ważne jest, abyśmy walczyli z otyłością dzieci, w celu zapobiegania wielu chorobom, w tym nowotworom. 

Istnieje jeszcze jeden niepokojący punkt widzenia, który sprawia, że uzasadnione jest podjęcie działań w kierunku walki z otyłością dzieci. Bowiem otyłość dziecięca może mieć bezpośredni wpływ na ryzyko zachorowania na raka, jako osoby dorosłej, niezależnie od wagi w przyszłości.  Innymi słowy, otyłość we wczesnych latach może prowadzić do zmian biologicznych, które zwiększają prawdopodobieństwo raka w późniejszym okresie.

Otyłość dziecięca często przechodzi w dorosłość

Od dziesięcioleci istnieją silne dowody na to, że otyłe dzieci są często nadal otyłe w późniejszym życiu. Efekt ten można zaobserwować zarówno u dzieci w wieku szkolnym, jak i u bardzo młodych. Jedno z badań w Finlandii wykazało, że dzieci o najwyższym wskaźniku masy ciała (BMI – sposób oceny, czy ktoś ma odpowiednią wagę do wzrostu) w wieku od trzech do pięciu lat były ponad trzy razy bardziej narażone na otyłość niż dorośli.

Niedawno analiza, która zebrała wyniki 15 poprzednich badań, wykazała, że ​​otyłe dzieci i nastolatki są około pięć razy bardziej narażone na otyłość w wieku dorosłym.

Badania uwzględnione w analizie obejmowały dzieci od połowy do końca XX wieku. A ponieważ poziomy otyłości u dzieci wzrosły od połowy lat 90. XX wieku, związek między otyłością u dzieci a otyłością u dorosłych może być dziś jeszcze większy.

Możemy więc być pewni, że nadwaga we wczesnym życiu może często przylgnąć do wieku dorosłego. Co natomiast wielokrotnie udowodniono, otyłość w wieku dorosłym jest kluczową przyczyną raka, której można zapobiegać. 

Ale czy otyłość w dzieciństwie może bezpośrednio wpływać na ryzyko raka w późniejszym życiu, niezależnie od tego, ile ktoś waży jako dorosły?

Niektóre nowotwory były badane pod tym kątem bardziej niż inne, a w przypadku niektórych nowotworów są tylko pojedyncze badania. Bardzo trudno jest również oddzielić skutki otyłości w dzieciństwie od skutków otyłości u dorosłych. Wynika to z faktu, że trudno jest opracować badania w celu oszacowania ryzyka wystąpienia raka u dorosłych wyłącznie na podstawie nadmiernej masy ciała w dzieciństwie, ponieważ zmiany masy ciała od tego czasu mogły mieć wpływ na to ryzyko.

Istnieje również szereg innych czynników ryzyka, które wchodzą w grę między dzieciństwem a dorosłością, w tym nasze geny i środowisko, a także aspekty naszego codziennego życia, takie jak to, co jemy, ile alkoholu pijemy, czy palimy, i jak aktywni jesteśmy. Razem te czynniki sprawiają, że związek między otyłością u dzieci a rakiem wieku dorosłego jest trudny do ustalenia.

Ale zaczynają się pojawiać badania, które wydają się potwierdzać tę tezę.

Weźmy za przykład raka przełyku.

W jednym badaniu naukowcy sprawdzili, czy dorośli, którzy byli otyli jako dzieci, częściej mieli raka przełyku, zwanego gruczolakorakiem. Choroba występuje częściej u osób z nadwagą, ale nie jest jasne, czy ryzyko to może powstać we wczesnym okresie życia.

Korzystając ze zarchiwizowanych pomiarów BMI ponad 250 000 dzieci oraz dokumentacji medycznej, aby zobaczyć, ilu z nich zachorowało na raka przełyku jako dorośli, naukowcy odkryli, że dorośli z wyższym BMI w dzieciństwie byli później narażeni na większe ryzyko choroby w późniejszym okresie życia.

W innym badaniu opublikowanym w 2012 r. naukowcy sprawdzili, czy ludzie, którzy deklarowali, że byli otyli jako dzieci, byli powiązani z przypadkami innego rodzaju raka przełyku, zwanego rakiem płaskonabłonkowym w późniejszym życiu.

Pokazując uczestnikom zdjęcia kształtów ciała odpowiadających zakresowi BMI i prosząc ich o przywołanie kształtu ciała, do którego byli najbardziej podobni w wieku 15 i 30 lat, badacze mogli oszacować, ilu dorosłych ma nadwagę lub otyłość jako dzieci, aby sprawdzić, czy było to związane z tym, czy następnie rozwinęli chorobę.

Około jedna trzecia dorosłych, u których rozwinął się rak przełyku, była otyła w wieku 15 lat. Co ciekawe, kobiety, które były otyłe w wieku 15 lat, ale nie w wieku 30 lat, trzy razy częściej zachorowały na ten typ raka, jako dorosłe kobiety. Jest to ważne – sugeruje, że gdy ryzyko choroby u kobiety wzrosło w wieku 15 lat, pozostało – pomimo, iż schudła.

Co z innymi rodzajami raka?

Naukowcy zwracali uwagę nie tylko na raka przełyku. Kilka badań powiązało nadmierną masę ciała we wczesnym okresie życia ze zwiększonym ryzykiem raka jelita u niektórych osób w wieku dorosłym.

Istnieje też kilka badań dotyczących innych rodzajów raka – w tym raka endometrium, chłoniaka nieziarniczego, raka tarczycy, raka wątroby i raka nerki.

Jest jasne, że dzieci z nadwagą częściej stają się dorosłymi z nadwagą, co zwiększa ryzyko raka. To twierdzenie jest oparte na solidnych dowodach.

Wygląda również na bardzo prawdopodobne, że otyłość w dzieciństwie powoduje nieodwracalne uszkodzenia, które zwiększają ryzyko nowotworu w wieku dorosłym, niezależnie od dbania o formę przez dorosłego.  Ale niezależnie od tego, czy otyłość dzieci prowadzi do raka w późniejszym życiu bezpośrednio, czy pośrednio, jasne jest, że jest problem. Dlatego ważne jest, aby robić wszystko, w celu zmniejszenia poziomu otyłości wśród dzieci.