Fundacja W Związku Z Rakiem, ul. Nabycińska 19/306, 53-677 Wrocław, NIP: 897-18-07-063

Relacje z bliskimi w chorobie nowotworowej

Relacje z bliskimi w chorobie nowotworowej

Relacje z bliskimi w chorobie nowotworowej

Diagnoza raka dotyka wszystkich członków rodziny: partnera, rodziców, rodzeństwo, dzieci oraz przyjaciół. To, jak zmieniają się relacje z bliskimi, zależy od stylu radzenia sobie każdej osoby. Czasami złożone uczucia i zmiany stylu życia spowodowane przez raka i jego leczenie, stają się tak samo przytłaczające dla Twoich bliskich, jak i dla Ciebie. Zrozumienie potencjalnych zmian może pomóc Ci podjąć kroki w celu wspierania zdrowych, wzajemnie wspierających się relacji w tym trudnym czasie.  

Jaki choroba nowotworowa wpływa na relacje z bliskimi?

Związek

Rak ma największy wpływ na małżeństwa i inne długotrwałe związki partnerskie. Po rozpoznaniu raka oboje możecie odczuwać smutek, lęk, złość, a nawet beznadziejność. Skutki raka różnią się w zależności od pary. Dla niektórych związków wspólne stawienie czoła wyzwaniom związanym z chorobą wzmacnia ich związek. Dla innych stres związany z rakiem może stwarzać nowe problemy i pogarszać już istniejące.

Oto kilka zmian, które często występują w związkach:

  • Role.  Diagnoza choroby nowotworowej bardzo często nagle zmienia role w związkach, co może stanowić trudne wyzwanie. Osoba, która zawsze była odpowiedzialna za opiekę może mieć problemy z zaakceptowaniem zależnej roli. Natomiast osoba, która nigdy nie była “głową” rodziny, może mieć trudności z przejęciem takich obowiązków. Twój partner może próbować przejąć pewną kontrolę, stając się „ekspertem” w niektórych obszarach choroby. Może on próbować zarządzać harmonogramem leczenia lub komunikować się z zespołem medycznym. Jeśli jest to wygodne dla Was obu, może pomóc w radzeniu sobie z chorobą. Ważne jest, aby słuchać nawzajem swoich potrzeb, pragnień i pozostać elastycznym.
  • Obowiązki.  W większości relacji każdy partner odpowiada za określone obowiązki. Jeden partner może pracować i opłacać rachunki, drugi zaś sprząta i gotuje. Jeśli nowotwór i leczenie pozostawia uczucie zmęczenia lub niezdolności do wykonywania zwykłych zadań, partner może być zmuszony do przejęcia tych obowiązków. Jeśli zmuszony jesteś przestać pracować, Twój partner może potrzebować wrócić do pracy lub pracować w dodatkowych godzinach. Te dodatkowe obowiązki mogą stać się przytłaczające i prowadzić do poczucia frustracji. Tymczasem Ty możesz czuć się winny. Otwarte mówienie o ograniczeniach i możliwych rozwiązaniach pomoże Ci poczuć się lepiej z tymi zmianami. Ponadto, chociaż może to być trudne dla obu partnerów, ważne jest, aby przyjąć pomoc zewnętrzną od przyjaciół, członków rodziny lub specjalistów.
  • Potrzeby fizyczne.  Fizyczne potrzeby związane z chorobą mogą się zmieniać w trakcie jej trwania. Ważne jest, aby obaj partnerzy przekazywali swoje potrzeby. Prośba o pomoc w podstawowych czynnościach dnia codziennego, takich jak ubieranie się lub mycie włosów, może być trudna. Jednak twój partner może nie wiedzieć, że potrzebujesz pomocy lub nie chce cię urazić, oferując ją. Dlatego ważne jest, aby rozmawiać otwarcie i jasno wyrażać swoje potrzeby. Pomoże to uniknąć frustracji i złości, które mogą wynikać z błędnej interpretacji zachowania partnera.
  • Potrzeby emocjonalne. Zarówno Ty, jak i najbliższa Ci osoba możecie mieć różne potrzeby emocjonalne, które często się zmieniają. Jednak obaj partnerzy mogą potrzebować dodatkowej pewności, że nadal są kochani. Pary muszą być wrażliwe na zmieniające się potrzeby emocjonalne związane z diagnozą raka. Możecie rozważyć możliwość porozmawiania z profesjonalistą, takim jak terapeuta. Małżonkowie lub partnerzy opiekujący się bliskimi mogą mieć trudności z wyrażeniem pewnych uczuć z obawy przed dodatkowym zranieniem partnera. Ważne jest, abyście byli w stanie wyrażać swoje emocje komuś, kto poradzi sobie z ich intensywnością bez przytłaczania. Jest to szansa, że wasze relacje się poprawią.
  • Intymność.  Rak i jego leczenie często wpływają na intymne relacje z bliskimi. Depresja, zmęczenie, nudności, zaburzenia erekcji, suchość pochwy i inne problemy fizyczne lub emocjonalne mogą obniżać popęd płciowy, lub utrudniać współżycie. Obaj partnerzy mogą odczuwać lęk przed tym problemem, ale niechętnie o tym rozmawiają. Każda para ma różne poziomy komfortu w omawianiu seksualności. Pamiętaj, że Twój partner jest dla Ciebie osobą najbliższą, kocha Cię i nie powinien mieć problemu z chwilową niedyspozycją. Jeśli jednak dzielenie się swoimi obawami i wyzwaniami jest dla Ciebie szczególnie niewygodne, rozważ skorzystanie z pomocy terapeuty lub lekarza. Mogą dostarczać sugestie dotyczące radzenia sobie z seksualnymi skutkami ubocznymi i zasugerować sposoby zachowania intymności.
  • Przyszłe plany.  Choroba często zmienia założenia i marzenia par. Wasze plany przejścia na emeryturę, podróży lub rodzicielstwa mogą się zmienić, wywołując uczucie smutku, a nawet gniewu. Wspólnie musicie przewartościować priorytety i ustalić nowe, krótkoterminowe cele – takie jak leczenie. Rzeczy, które wydawały się ważne przed diagnozą raka, mogą ustąpić miejsca nowym priorytetom, takim jak więcej czasu razem. Pamiętajcie, że Wasze cele, ulegają jedynie wstrzymaniu, a nie ich całkowitej eliminacji. To pomoże Wam w lepszym spojrzeniu na przyszłość.
Przyjaciele i członkowie rodziny

przyjaciele, relacje, piknik

Skutki choroby w twoich relacjach z przyjaciółmi i członkami rodziny są bardzo różne, w zależności od bliskości każdego związku. Różne rodziny mają różne style komunikacji. Zastanów się, jak Twoja rodzina reaguje w kryzysie i jak członkowie rodziny radzą sobie z innymi trudnymi sytuacjami. Pomoże to zaplanować strategię przekazywania wiadomości i prosić o wsparcie.

Oto kilka sugestii, które pomogą Ci dostosować się, kiedy zmienią się Twoje relacje ze znajomymi i rodziną:

  • Wybierz osobę odpowiedzialną za udzielanie informacji. Wielokrotne powtarzanie odpowiedzi na te same pytania może być zarówno męczące, jak i czasochłonne. Może być również bardzo stresujące, zwłaszcza gdy chodzi o własne zdrowie. Poproś zaufaną osobę o przekazywanie informacji medycznych rodzinie i przyjaciołom, jeśli masz na to ochotę. Osoba ta może także przypisywać zadania członkom rodziny, którzy oferują pomoc.
  • Relacje mogą ulec zmianie.  Wiele osób ma niewielkie doświadczenie z chorobami zagrażającymi życiu. Twoi bliscy mogą nie wiedzieć, co powiedzieć i jak się zachować. Dla niektórych może być przerażające dowiedzieć się, że masz raka. Inni mogli stracić kogoś bliskiego przez chorobę, a twoja diagnoza może wywołać bolesne wspomnienia. Z tych powodów niektórzy znajomi lub członkowie rodziny mogą nie być w stanie zaoferować wsparcia, którego oczekujesz. Chociaż jest to bolesne, staraj się pamiętać, że ich reakcje mogą odzwierciedlać ich przeszłe doświadczenia i straty, a nie ich uczucia do ciebie. Chociaż niektórzy przyjaciele i członkowie rodziny mogą odgrodzić się od ciebie, inni zaskoczą cię emocjonalnym i fizycznym wsparciem podczas choroby.
  • Prowadźcie rozmowy.  Niektórzy przyjaciele i członkowie rodziny mogą unikać rozmowy z tobą, ponieważ nie wiedzą, co powiedzieć. Inni mogą unikać mówienia o raku, obawiając się, że cię zdenerwują. Jeśli nie masz problemu z  rozmową o swojej chorobie, porozmawiaj o tym z przyjaciółmi i członkami rodziny. Powiedz im, że można o tym porozmawiać. Zapewnij ich, że nie oczekujesz odpowiedzi i że chcesz tylko, aby Cię wysłuchali i próbowali zrozumieć Twoje uczucia. Możesz też powiedzieć, jeżeli nie chcesz o tym rozmawiać. To normalne, że możesz nie mieć ochoty o tym rozmawiać, zmienić wciąż powracający temat lub po prostu śmiać się ze swoimi przyjaciółmi.
  • Pozwól sobie pomóc.  Twoi przyjaciele i członkowie rodziny prawdopodobnie będą chcieli Ci pomóc. Mogą jednak nie wiedzieć, czego potrzebujesz i jak o to zapytać. Bądź bezpośredni i szczegółowy mówiąc o swoich potrzebach. Na przykład poproś przyjaciół lub członków rodziny o zrobienie prania, spacerowanie z psem bądź inne czynności, których sam nie możesz chwilowo wykonać.

Może się okazać, że masz dobrego, ale apodyktycznego członka rodziny. W takim przypadku Ty lub ktoś bliski będzie musiał ustalić granice z tą osobą. Może to być trudne, ale najlepiej jest być bezpośrednim i pozwolić mu dokładnie wiedzieć, co jest dla Ciebie pomocne, a co nie. Jednym ze sposobów podejścia jest stwierdzenie:

„Doceniam twoje zaangażowanie, ale jestem zmęczony, kiedy jesteś tu codziennie. Oczywiście, Twoje wsparcie jest dla mnie ważne i chcę, abyś przy mnie był, jednak dwa razy w tygodniu będzie wystarczające.”

  • Zaangażuj się w kontakty.  W miarę możliwości staraj się utrzymywać kontakty towarzyskie z rodziną i przyjaciółmi. Twoi przyjaciele mogą założyć, że nie chcesz być zapraszany na wydarzenia towarzyskie. A więc jeżeli czujesz się na siłach i chcesz brać w nich udział, musisz im to powiedzieć, bądź pokazać. Porozmawiaj jednak o swoich fizycznych ograniczeniach. Większość przyjaciół i członków rodziny chętnie planuje spokojne zajęcia, takie jak chodzenie do kina lub pozostanie w domu. Nie bój się również zmieniać terminu, jeśli jesteś zmęczony fizycznie lub emocjonalnie.
Dzieci

rodzeństwo, relacje, miłość

Bycie rodzicem chorym na raka wiąże się z wyjątkowymi wyzwaniami, w tym:

  • Komunikacja. Możesz chronić swoje dzieci przed lękiem i innymi trudnymi uczuciami.  Ważne jest jednak, aby otwarcie rozmawiać z nimi o swojej diagnozie i leczeniu. Nawet bardzo małe dzieci mogą wyczuć, że coś jest nie tak. Uniknięcie tematu może sprawić, że uwierzą, że sytuacja jest gorsza niż w rzeczywistości, wywołując uczucie zamieszania i strachu. Pamiętaj, że dzieci mogą podsłuchiwać rozmowy między dorosłymi i martwić się bardziej, jeśli czują, że są pomijani, w tak istotnych sprawach.
  • Uczciwa komunikacja pomoże twoim dzieciom poradzić sobie z diagnozą raka. Ważne jest jednak podanie informacji odpowiednich dla wieku Twoich dzieci. To pomoże im zrozumieć sytuację bez przytłaczania ich. Skoncentruj się na rzeczach, które będą miały na nie bezpośredni wpływ, takich jak zmiany w harmonogramach lub zmiany w wyglądzie, które mogą być bardziej przerażające, jeśli są nieoczekiwane.
  • Zmiany w zachowaniu dzieci. Oczekuj zmian w zachowaniu dzieci. Młodsze dzieci mogą stać się zbyt impulsywne. Starsze dzieci lub nastolatki mogą czuć złość, smutek lub oddalić i wycofać się z zajęć rodzinnych. Staraj się, aby codzienne harmonogramy dzieci były jak najbardziej normalne i bądź cierpliwy. Zachęcaj dzieci do zadawania pytań i daj im znać, że można rozmawiać o swoich uczuciach i obawach. Zapewnijcie swoje dzieci, że mniejsze zaangażowanie w ich życie, nie oznacza, że mniej je kochacie – poprawi to wasze relacje.
  • Odwrócenie ról. Dorosłe dzieci i nastolatkowie mogą starać się pełnić funkcję opiekunów rodziców chorych na raka. Jest to zmiana, która często jest trudna zarówno dla rodziców, jak i dzieci.
  • Równoważenie potrzeb Twoich i dzieci. Bycie rodzicem podczas walki z rakiem jest często wyczerpujące fizycznie i emocjonalnie. Możesz zastanawiać się, w jaki sposób masz nadal dbać o swoją rodzinę, troszcząc się o siebie i radząc sobie z diagnozą raka. Nadszedł czas, aby ponownie rozważyć harmonogram, listę rzeczy do zrobienia, cele i oczekiwania. Zaakceptuj pomoc innych i poproś o pomoc, kiedy jej potrzebujesz. Pozwoli ci to spędzać mniej czasu na martwieniu się i więcej czasu na cieszenie się bliskimi.
Znaczenie komunikacji

Jak wykazano powyżej, dobra komunikacja jest niezwykle istotna w relacjach z bliskimi. Brak komunikacji często prowadzi do izolacji, frustracji i nieporozumień. Rozmowa o uczuciach i osobistych potrzebach z uczciwością, szczerością i otwartością znacznie zmniejsza stres związany z relacjami. Jeśli trudno ci rozmawiać z ludźmi lub jeśli inni nie chcą się z tobą komunikować, rozważ prośbę o pomoc, dołączając do  grupy wsparcia lub rozmawiając z terapeutą.