Fundacja W Związku Z Rakiem, ul. Nabycińska 19/306, 53-677 Wrocław, NIP: 897-18-07-063

Stres a rozwój raka

Stres a rozwój raka

Stres a rozwój raka 

Stres jest częścią normalnej reakcji organizmu na postrzegane zagrożenie. I niekoniecznie jest to zła rzecz. Może doprowadzić do osiągnięcia celu i pomóc uniknąć potencjalnie niebezpiecznych sytuacji.

Ale zbyt duże nerwy mogą mieć wpływ na zdrowie fizyczne i emocjonalne, co prowadzi niektórych ekspertów do rozważenia możliwej roli stresu w rozwoju raka.

Czy stres może powodować raka?

Odpowiedź na to pytanie nie jest jeszcze jasna. Istnieją pewne teorie dotyczące związku między rakiem a stresem. Przed zanurzeniem się w tą współzależność, ważne jest jednak, aby zrozumieć, na czym polega stres i jakie mogą być jego formy. 

Kiedy mózg rozpoznaje coś jako potencjalne zagrożenie lub niebezpieczeństwo, kombinacja sygnałów nerwowych i hormonalnych jest wysyłana do nadnerczy. Z kolei gruczoły te wytwarzają hormony, w tym adrenalinę i kortyzol, które uruchamiają reakcję na stres.

Silny stres

Silny stres wyobraża sobie większość ludzi, gdy mówią o stresie. Zazwyczaj jest krótkotrwały i wywoływany przez określone sytuacje, takie jak:

  • Uniknięcie kolizji
  • Kłótnia z członkiem rodziny lub przyjacielem 
  • Odczuwanie presji dotrzymania ważnego terminu

Może on powodować kilka objawów fizycznych, w tym: 

  • Przyspieszone tętno
  • Podwyższone ciśnienie krwi
  • Szybki oddech
  • Napięcie mięśni
  • Zwiększone pocenie się

Efekty te są zwykle tymczasowe i ustępują wkrótce po zakończeniu stresującej sytuacji.

Chroniczny stres

Przewlekły stres występuje, gdy reakcja na zdenerwowanie jest aktywowana na dłuższy czas. Może zmęczyć zarówno fizycznie, jak i emocjonalnie.

Przykłady rzeczy, które mogą prowadzić do chronicznego stresu obejmują:

  • Życie w dysfunkcyjnej lub toksycznej sytuacji domowej
  • Praca, której nienawidzisz
  • Mając częste problemy finansowe
  • Życie z przewlekłą chorobą lub opieka nad ukochaną osobą, która choruje

W porównaniu z ostrym stresem, ten przewlekły może mieć długofalowy wpływ na zdrowie fizyczne i emocjonalne.

Z czasem chroniczny stres może przyczynić się do:

  • Choroby serca
  • Problemów trawiennych
  • Lęków i depresji
  • Problemy ze snem
  • Trudności z koncentracją lub zapamiętywaniem rzeczy
  • Problemów z płodnością
  • Osłabieniem układu odpornościowego
Teorie na temat stresu i raka

Istnieje wiele teorii na temat wpływu stresu na ryzyko zachorowania na raka.

Niektóre z najbardziej kluczowych to:

  • Ciągła aktywacja reakcji na stres i ekspozycja na powiązane hormony może sprzyjać wzrostowi i rozprzestrzenianiu się nowotworów.
  • Układ odpornościowy jest istotny dla znalezienia i wyeliminowania komórek rakowych. Ale chroniczny stres może utrudniać układowi odpornościowemu wykonywanie tych zadań.
  • Długotrwały stres może prowadzić do stanu zapalnego, który może przyczyniać się do ryzyka raka.
  • Stres może skłaniać ludzi do korzystania z niezdrowych mechanizmów radzenia sobie, takich jak palenie, picie nadmiernych ilości alkoholu lub przejadania się. Wszystko to może zwiększyć ryzyko zachorowania na raka.

Związek między stresem a rakiem jest źródłem wielu trwających badań. 

Ogólnie rzecz biorąc, wciąż nie ma wystarczających dowodów, aby zdecydowanie stwierdzić, czy stres powoduje raka, a nawet zwiększa czyjeś ryzyko.

Nawet w przypadkach, w których wydaje się, że istnieje związek między stresem a rakiem, nadal nie jest jasne, czy stres przyczynia się bezpośrednio, czy pośrednio.

Na przykład: Ktoś cierpiący na przewlekły stres podejmuje palenie jako środek ulgi. Czy to nerwy, czy palenie zwiększają ryzyko zachorowania na raka? Czy jest to jedno i drugie?

Ktoś doświadcza przewlekłego stresu przez kilka lat, opiekując się członkiem rodziny chorym na raka. W końcu same rozwijają raka. Czy stres był czynnikiem? A może to genetyka?

Gdy eksperci zaczną lepiej rozumieć zarówno raka, jak i stres indywidualnie, prawdopodobnie dowiemy się więcej o tym, jak te czynniki odnoszą się do siebie, jeśli w ogóle.

Wpływ stresu na istniejącego raka

Chociaż nie jest jasne, czy zdenerwowanie powoduje raka, istnieją pewne dowody, że stres może mieć wpływ na istniejący nowotwór poprzez przyspieszenie wzrostu guza i przerzutów. Przerzuty występują, gdy rak rozprzestrzenia się z pierwotnej lokalizacji.

Badanie z 2016 roku przeprowadzone na modelu raka trzustki myszy narażonej na przewlekły stres wykazało, że po pięciu tygodniach zestresowane myszy miały większe guzy i zmniejszony wskaźnik przeżycia. Ich układ odpornościowy również został znacznie osłabiony.

W 2019 roku zbadano ludzkie komórki raka piersi wszczepione myszom. Naukowcy stwierdzili wzrost aktywności receptorów hormonów stresu w miejscach, w których wystąpiły przerzuty. Sugeruje to, że aktywacja tych receptorów przez hormony stresu może odgrywać rolę w przerzutach.

Nerwy to naturalna reakcja organizmu na dostrzegane zagrożenia. Chroniczny stres może narazić na różne choroby, takie jak choroby serca i depresja.

Nie jest do końca pewne naukowo, czy chroniczne zdenerwowanie może powodować raka, czy jest czynnikiem prowadzącym do innych przyczyn zachorowania. Na pewno osłabia nasz układ odpornościowy, który może sprzyjać rozwojowi raka, wspomagać leczenie i pomóc w zabiciu komórek rakowych. 

Jeśli cierpisz na przewlekły stres, być może warto skonsultować się ze specjalistą?