Test HPV HR zamiast cytologii.

Rak szyjki macicy to jeden z nowotworów, któremu w wielu przypadkach można skutecznie zapobiec. Kluczowe znaczenie mają regularne badania profilaktyczne oraz wczesne wykrywanie zmian przednowotworowych.

Od 1 sierpnia 2026 roku w Polsce wprowadzono ważną zmianę w Programie Profilaktyki Raka Szyjki Macicy finansowanym przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Podstawowym badaniem przesiewowym staje się test HPV HR, który zastępuje dotychczas wykonywaną cytologię jako badanie pierwszego wyboru.

Dlaczego wprowadzono test HPV HR?

Wiadomo już, że niemal wszystkie przypadki raka szyjki macicy są związane z przewlekłym zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), a szczególnie jego wysokoonkogennymi typami.

Nowy test wykrywa obecność tych wirusów jeszcze zanim pojawią się zmiany nowotworowe. Dzięki temu możliwe jest wcześniejsze objęcie pacjentki odpowiednią diagnostyką i leczeniem.

To rozwiązanie od lat z powodzeniem funkcjonuje w wielu krajach Europy i jest rekomendowane przez międzynarodowe towarzystwa naukowe.

Kto może skorzystać z bezpłatnego badania?

Program skierowany jest do kobiet w wieku:

25–64 lata

Badanie jest w pełni finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ).

Do wykonania testu nie jest potrzebne skierowanie.

Wystarczy zgłosić się do poradni ginekologicznej lub gabinetu realizującego program profilaktyczny.

Jak wygląda nowe badanie?

Podczas wizyty pobierany jest materiał z szyjki macicy – podobnie jak podczas cytologii.

Następnie wykonywany jest:

Test HPV HR, który sprawdza obecność wysokoonkogennych typów wirusa HPV.

Co dzieje się po otrzymaniu wyniku?

Wynik ujemny

Jeżeli nie wykryto wirusa HPV wysokiego ryzyka:

• ryzyko rozwoju raka szyjki macicy jest bardzo niskie,
• kolejne badanie należy wykonać dopiero za 5 lat.

Wynik dodatni

Jeżeli wykryto HPV wysokiego ryzyka:

• z tej samej próbki automatycznie wykonywana jest cytologia na podłożu płynnym (LBC),
• pacjentka nie musi ponownie zgłaszać się na pobranie materiału,
• lekarz decyduje o dalszej diagnostyce i ewentualnym leczeniu.

Kobiety z grup podwyższonego ryzyka

Niektóre pacjentki wymagają częstszej kontroli.

Dotyczy to m.in. kobiet:

• z obniżoną odpornością,
• po przeszczepach narządów,
• zakażonych wirusem HIV,
• leczonych immunosupresyjnie.

W takich przypadkach lekarz może zalecić wykonywanie testu co 12 miesięcy.

Dlaczego test HPV HR jest skuteczniejszy od klasycznej cytologii?

Badania naukowe pokazują, że test HPV HR:

✔ wykrywa kobiety zagrożone rozwojem raka wcześniej,

✔ pozwala ograniczyć liczbę przeoczonych zmian,

✔ daje większe bezpieczeństwo pomiędzy kolejnymi badaniami,

✔ umożliwia wydłużenie odstępu pomiędzy badaniami do 5 lat przy prawidłowym wyniku.

To oznacza skuteczniejszą profilaktykę i większą szansę na całkowite wyleczenie zmian wykrytych na bardzo wczesnym etapie.

Profilaktyka raka szyjki macicy to nie tylko badania

Warto pamiętać, że przed rakiem szyjki macicy chronią również:

• szczepienia przeciw HPV,
• regularne badania profilaktyczne,
• szybkie zgłaszanie się do lekarza w przypadku niepokojących objawów,
• zdrowy styl życia i unikanie palenia tytoniu.

Połączenie szczepień oraz badań przesiewowych daje największą szansę na znaczące ograniczenie zachorowań.

Gdzie wykonać bezpłatny test HPV HR?

Badanie można wykonać w placówkach realizujących Program Profilaktyki Raka Szyjki Macicy finansowany przez NFZ.

Nie jest wymagane skierowanie.

Aktualną listę placówek można znaleźć w wyszukiwarce dostępnej na portalu pacjent.gov.pl lub uzyskać informacje w swojej poradni ginekologicznej.

Pamiętaj

Rak szyjki macicy rozwija się przez wiele lat i przez długi czas może nie dawać żadnych objawów. Dlatego regularna profilaktyka jest jednym z najskuteczniejszych sposobów ochrony zdrowia.

Jeżeli jesteś w wieku 25–64 lata, skorzystaj z bezpłatnego programu i zachęć do tego także swoje bliskie. Jedno badanie może wykryć zmiany, zanim rozwinie się nowotwór.

Fundacja W Związku z Rakiem

Naszą misją jest edukacja, profilaktyka oraz wspieranie pacjentów onkologicznych i ich bliskich. Wierzymy, że rzetelna wiedza pomaga podejmować świadome decyzje dotyczące zdrowia i może uratować życie.